Υπάγεται το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων ως μοναδικός πιστωτής στα "υπεχρεωμένα νοικοκυριά". Χωρίς δόλο μεταβίβαση ακινήτου. Επίκληση συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων.

Υπαγωγή Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, ως μοναδικός πιστωτής, σε ρύθμιση οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων. Δίχως δόλο μεταβίβαση εμπραγμάτου δικαιώματος του οφειλέτη, εντός τριετίας από την κατάθεση της αίτησης, με διάθεση του τιμήματος υπέρ του πιστωτή και άλλων δανειακών οφειλών. Επίκληση συνταγματικών άρθρων προστασίας ατόμου, προσωπικότητας, οικογένειας και κοινωνικού κράτους. 
Προς δημοσίευση σε nomos

Αριθμός Αποφάσεως:661/Φ3696/2015

ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Συγκροτήθηκε από τον Ειρηνοδίκη Κωνσταντίνο Νταλαχάνη που όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης του Ειρηνοδικείου Αθηνών και τη Γραμματέα Δήμητρα Τσούνη.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριο του στις 29 Απριλίου 2015, για να δικάσει την υπόθεση:

ΤΟΥ ΑΙΤΟΥΝΤΟΣ: .............. ..............' του ..............., κατοίκου ................... Αττικής, που παραστάθηκε μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου του Εμμανουήλ EMΜANOYHΛIΔH.

ΤΗΣ ΜΕΤΕΧΟΥΣΑΣ ΣΤΗ ΔΙΚΗ ΠΙΣΤΩΤΡΙΑΣ, ΠΟΥ ΚΑΤΕΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΟΣ ΜΕΤΑ'ΤΗ ΝΟΜΙΜΗ ΚΛΗΤΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΙΣΤΑΤΑΙ ΩΣ ΕΞΗΣ: Του ΝΠΔΔ με. την επωνυμία «ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ» που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, που παραστάθηκε δια της πληρεξούσιας δικηγόρου του Ελένης ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ.

Ο αιτών με την από 23.7.2012 αίτηση του, που απευθύνεται προς το δικαστήριο αυτό, που νόμιμα κατατέθηκε και γράφτηκε στο σχετικό βιβλίο με αύξοντα αριθμό 3696/25.7.2012 και προσδιορίστηκε για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας απόφασης, ζητεί όσα αναφέρονται σ’ αυτή.

Κατά την δικάσιμο που ορίστηκε και αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, η υπόθεση αυτή εκφωνήθηκε νόμιμα με τη σειρά του ειδικού πινακίου και συζητήθηκε.

Το Δικαστήριο, άκουσε τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ανέπτυξαν προφορικά τους ισχυρισμούς τους και αναφέρθηκαν στις έγγραφες προτάσεις τους που είχαν καταθέσει,

ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑΣΚΕΦΤΗΚΕ ΚΑΤΑΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως έχει γίνει νομολογιακά δεκτό, η εξαίρεση του Ταμείου παρακαταθηκών και Δανείων από τη ρύθμιση του Ν. 3869/2010, θα προσέκρουε στην αρχή της ισότητας, που προβλέπεται στο άρθρο 4 του Συντάγματος, καθότι οι δανειολήπτες του εν λόγω ταμείου σε σχέση με τους δανειολήπτες των υπολοίπων πιστωτικών ιδρυμάτων θα στερούνταν αναιτιολόγητα των ευνοϊκών διατάξεων του νόμου τούτου, καθότι από τον Ν. 3867/2010 δεν προκύπτουν ευνοϊκές διατάξεις ανάλογες του ν. 3869/2010, καθώς η παράγραφος 6 του άρθρου 25 του ν. 3867/2010 προβλέπει όρους διευκόλυνσης και εξυπηρέτησης των δανείων και όχι απαλλαγής όπως προβλέπει ο προκείμενος νόμος (ΕιρΚρωπ 214/2013, ΕιρΚαλ 1/2012 ΤΝΠ/ΔΣΑ).

Με την κρινόμενη αίτηση, ο αιτών ο οποίος δεν έχει την εμπορική ιδιότητα, ζητεί λόγω μόνιμης αδυναμίας εξόφλησης των ληξιπροθέσμων οφειλών του, να ενταχθεί στις ευνοϊκές ρυθμίσεις του Ν. 3869/2010 για ρύθμιση και απαλλαγή οφειλών από απαίτηση που διατηρεί σε βάρος του το καθ' ον, περιλαμβάνοντας στην αίτηση του κατάσταση της περιουσιακής του κατάστασης, κατάσταση των πιστωτών και των απαιτήσεών τους και σχέδιο διευθέτησης. οφειλών. Με αυτό το περιεχόμενο και αίτημα η κρινόμενη αίτηση εισάγεται παραδεκτώς για να συζητηθεί ενώπιον του Δικαστηρίου αυτού της περιφέρειας της κατοικίας του αιτούντα, κατά την διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρο 3 του Ν. 3869/2010). Για το παραδεκτό. της προσκομίζεται νομίμως η προβλεπόμενη από- το άρθρο 2 παρ. 2 του Ν. 3869/2010 βεβαίωση περί αποτυχίας του εξωδικαστικού συμβιβασμού και υπεύθυνη δήλωση του αιτούντα για την ορθότητα και πληρότητα των καταστάσεων α.- της περιουσίας του και των εισοδημάτων του και β.- των πιστωτών του και των απαιτήσεων τους κατά κεφάλαιο, τόκους και έξοδα, καθώς και για τις μεταβιβάσεις εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί ακινήτων του κατά την τελευταία τριετία. Περαιτέρω από την αυτεπάγγελτη έρευνα του Δικαστηρίου στα τηρούμενα αρχεία, δεν προέκυψε ότι εκκρεμεί άλλη σχετική αίτηση του αιτούντα, ούτε ότι έχει εκδοθεί προγενεστέρως απόφαση για την διευθέτηση των οφειλών του με απαλλαγή του από υπόλοιπα χρεών (άρθρο 13 παρ. 2 του Ν. 3869/2010). Η αίτηση, στην οποία περιλαμβάνονται και τα στοιχεία του άρθρου 4 παρ. 1 του Ν. 3869/2010, είναι ορισμένη και νόμιμη στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 1, 8, 9 και 11 του ίδιου Νόμου και πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα, απορριπτομένης της ένστασης αοριστίας του καθ' ου, δεδομένου ότι τα ελλιπή στοιχεία της αίτησης αντικείμενα απόδειξης 'και' ανταπόδειξης κατά την έρευνα της ουσιαστικής βασιμότητας της αίτησης και ειδικότερα των  όρων της υπαγωγής του αιτούντα στη ρύθμιση του Ν.3869/2010, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθ. 744, 745, 751 ΚΠολΔ (αυτής (βλ. ΑΠ 1131/87 ΝοΒ 36-1601-02 πλειοψηφία, :Εφ.Θ 2735/00, 4462/02, 2188/08 ΤΝΠ- ΝΟΜΟΣ, και Π. Αρβανιτάκη στον ΚΠολΔ. Κεραμέα -Κονδύλη -Νίκα, υπ' άρθρο 747, αριθ. 7).

Από τη διαδικασία στο ακροατήριο που περιλαμβάνεται στα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του δικαστηρίου αυτού, τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα και την εν γένει διαδικασία, αποδείχθηκαν τα εξής: Ο αιτών, στερείται της πτωχευτικής ικανότητας, αφού δεν έχει εμπορική ιδιότητα και έχει περιέλθει χωρίς δική του υπαιτιότητα, σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων οφειλών του, λόγω υπερχρέωσης. Είναι ηλικίας σήμερα 49 ετών, άγαμος, και εργάζεται ως ................ καθηγητής μέσης εκπαίδευσης στο .................... με μηνιαίες αποδοχές καθαρά 810,27€ κατά μέσο όρο, όπως προκύπτει από τα υπηρεσιακά σημειώματα αποδοχών μηνών Δεκεμβρίου 2014 και Απριλίου 2015, εκ των οποίων το καθ' ου του παρακρατεί το ποσό των 194,11 €. Όπως αποδείχθηκε ο αιτών πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη, είναι ινσουλινοεξαρτώμενος και διαμένει με την υπερήλικη μητέρα του ........................, η οποία λαμβάνει μηνιαία σύνταξη γήρατος από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ύψους 506,43€  καθαρά, με προβλήματα υγείας και η ίδια (βλ. αρ. πρ. ........... πιστοποιητικό νοσηλείας νοσοκομείου «.....................»), χωρίς να έχει ο αιτών καμία βοήθεια πλέον από την αδελφή του ή άλλη πηγή. Ο αιτών διαμένει με τη μητέρα του σε ένα ακίνητο, και δη ένα διαμέρισμα του δεύτερου ορόφου, πολυκατοικίας κειμένης στο δήμο ................. νομού Αττικής, στην οδό ................. αριθμός ......, που κέκτηται σε πλήρη κυριότητα, επιφανείας 79,50 μ2, έτους κατασκευής 1980, με αντικειμενική αξία 65.110,50 €, κατά το με επίκληση προσκομιζόμενο έντυπο ΕΝΦΙΑ έτους 2014. Το ακίνητο αυτό αποτελεί την κύρια κατοικία του αιτούντα και της οικογένειας του και ζητεί με την αίτηση την προστασία της. 

Αναφορικά με τη μεταβίβαση που έκανε ο αιτών το έτος 2010 και την οποία αναφέρει στην ένδικη αίτησή του, σχετικά με την ψιλή κυριότητα ενός διαμερίσματος επιφανείας 42 μ2 στον τρίτο όροφο οικοδομής, στα .......................... Αττικής, έτους αποπεράτωσης 1982 (βλ. ηλεκτρονικό έντυπο ΥπΟικ 1-1-2011), εισπράττοντας, όπως αναφέρει, το ποσό των 36.000 € πέραν του ότι ο ίδιος εκθέτει ότι με αυτά εξόφλησε την οφειλή του στην «ΤΡΑΠΕΖΑ .........» ύψους 15.000 €, στην « TΡΑΠΕΖΑ ........» ύψους 3.000 €, αλλά και στο καθ' ου με την μερική εξόφληση της ένδικης οφειλής αφού κατέβαλε σε αυτό 13.623,83 € (βλ. με επίκληση προσκομιζόμενο με αριθμό 206022/22.7.2010 γραμμάτιο είσπραξης), πέρα και ανεξάρτητα των ανωτέρω, κρίνεται από το-δικαστήριο ότι αυτή η περιουσιακή αποξένωση δεν αποτελεί ένδειξη δολιότητας καθόσον αφενός δηλώθηκε από, τον αιτούντα στη διαδικασία αυτή και αφετέρου δεν θα εκποιείτο σήμερα λόγω του ότι αποτελεί κόλουρη κυριότητα που δεν θα προκαλούσε λόγω της επιτεινόμενης οικονομικής κρίσης πλέον αγοραστικό ενδιαφέρον άλλως θα ήταν ασύμφορη η εκποίησή του, αν υφίστατο, λαμβανομένων υπόψη και των εξόδων της διαδικασίας εκποίησης (αμοιβή -εκκαθαριστή, έξοδα δημοσιεύσεων κλπ.). Εξάλλου, η αποξένωση του οφειλέτη από τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία δεν αποτελεί εξ ορισμού πράξη που εμπλέκεται με την αδυναμία πληρωμών του οφειλέτη, ούτε επηρεάζει τη διαδικασία καθώς οι πιστωτές διατηρούν εν πάση περιπτώσει το δικαίωμά τους να προσφύγουν στις διατάξεις περί καταδολίευσης δανειστών της Α.Κ. 939 επ. Α.Κ. και να διεκδικήσουν την ικανοποίησή τους. Σε χρόνο προγενέστερο του έτους από την κατάθεση της ένδικης αίτησης, ο αιτών είχε αναλάβει από το καθ' ον το παρακάτω χρέος, το οποίο επειδή αφορά ενέγγυο πιστωτή, συνεχίζει να εκτοκίζεται, μέχρι την έκδοση της οριστικής αποφάσεως επί της αιτήσεως με επιτόκιο ενήμερης οφειλής (αρθρ. 6 παρ. 3. Ν. 3869/2010), ήτοι από το με ημερομηνία συνομολόγησης 13.07.2009 όπως μεταγενέστερα τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με ενυπόθηκο στεγαστικό δάνειο αρχικού κεφαλαίου 99.000 €, λήξης την 31.12.2039, συνολικής οφειλής κατόπιν τόκων με τη λήξη 178.342,32 €, με ανεξόφλητο υπόλοιπο κεφαλαίου ήδη ύψους 80.821,38 € και τρέχον τοκοχρεωλύσιο 2.964,66 €, σύμφωνα με την από 27.4.2015 βεβαίωση οφειλών του καθ' ου. 

Περαιτέρω από τα εισοδήματα του αιτούντα, από τη συνεκτίμηση των αναγκαίων δαπανών που απαιτούνται για την ικανοποίηση των βιοτικών αναγκών του, ενόψει των ιδιαίτερα δυσμενών οικονομικών συνθηκών που επικρατούν στη χώρα και έχουν προκαλέσει μείωση των εισοδημάτων των εργαζομένων (ο αιτών είχε καθαρές αποδοχές, κατά τα οικονομικά έτη 2009, 2010, 2011, 2012 και 2013 ύψους 17.391,24 €, 18.543,37 €, 17.062,86 €, 15.778,35 € και 12.674,52 € αντίστοιχα), και των εν γένει φορολογικών επιβαρύνσεων, που έχουν επιβληθεί από το κράτος, προκύπτει ότι αυτός βρίσκεται σε μόνιμη αδυναμία εκπλήρωσης των υποχρεώσεων του απέναντι στο καθ’ ου και υπάγεται στο Ν. 3869/2010, οπότε το δικαστήριο πρέπει να προβεί κατ' αρχήν στην ρύθμιση μηνιαίων καταβολών από τα εισοδήματά του, για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών προς μερική εξόφληση των οφειλών, τηρουμένων των άρθρων του Συντάγματος: 21 περί της υποχρέωσης ειδικής μέριμνας του κράτους για προστασία της οικογένειας, 2 παρ. 1 που καθορίζει ως πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας τον σεβασμό και την προστασία της αξίας του ανθρώπου, 1 παρ. 1 & 2 περί ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας, της συμμετοχής στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας υπό συνθήκες απόλυτης προστασίας της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας, και 25 που καθιερώνει την αρχή του κοινωνικού κράτους (ΕιρΛαυρ 100/2013). Η συνολική μηνιαία καταβολή, λαμβανομένων υπόψη, όπως προαναφέρθηκε των εισοδημάτων του και του ποσού που απαιτείται για την κάλυψη των βιοτικών αναγκών του, πρέπει να οριστεί στο ποσό των 100,00 ευρώ, σε 60 άτοκες δόσεις. Το χρέος του αιτούντα προς το «ΤΑΜΕΙΟ ΠAPΑΚΑTAΘΗΚΩN ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ», πρέπει και για τους λόγους, που προ εκτέθηκαν, να υπαχθεί στην ρύθμιση με την παρούσα απόφαση, προκειμένου να αποδεσμευθεί μέρος των χρημάτων, που κρατούνται απευθείας από τη μισθοδοσία του υπέρ αυτού, προκειμένου αυτά να καταβληθούν στον πιστωτή. Η άνω εκχώρηση με την ρύθμιση του Ν. 3869/2010 θα εξακολουθεί να ισχύει και απλώς θα μεταβάλλεται το ποσοστό του μισθού, που θα παρακρατείται από τον μισθό του αιτούντα υπέρ του Τ.Π.Δ. 

Το Δικαστήριο επομένως θα πρέπει να προβεί σε αναπροσαρμογή της μηνιαίας καταβολής του αιτούντα προς το καθ' ου με αναπροσαρμογή της μηνιαίας δόσης προς αυτό. Επομένως, το ποσό της μηνιαίας δόσης προς τον άνω πιστωτή θα κρατείται και πάλι από το μισθό του αιτούντα, έτσι όπως αυτή προσδιορίζεται στο διατακτικό της παρούσας απόφασης. Για το χρονικό διάστημα των πέντε ετών ο αιτών, έναντι της οφειλής του στο καθ' ον που είναι εμπραγμάτως ασφαλισμένη με προσημείωση υποθήκης στην κύρια κατοικία του, θα καταβάλλει το ποσό των 6.000€ και ως εκ τούτου θα απομείνει υπόλοιπο 83.786,04€-6.000=77.786,04€. Με βάση την παλαιά ρύθμιση του άρθρου 9 παρ. 2 εφόσον μεν τα υπόλοιπα των χρεών του οφειλέτη μετά τις καταβολές της ρύθμισης του άρθρο 8 παρ. 2 υπερβαίνουν το ποσό του 85% της εμπορικής αξίας της κατοικίας του, το Δικαστήριο θα προβεί σε ρύθμιση επιβάλλοντάς του πρόσθετο χρέος για την εξόφληση των οφειλών του αυτών ίσο με το ποσό αυτό του 85%, απαλλασσομένου του υπολοίπου των χρεών με την τήρηση της ρύθμισης. Εφόσον, δε, τα υπόλοιπα των χρεών του είναι μικρότερα του 85% θα υποχρεωθεί σε καταβολές μέχρι την εξάντληση του ποσού αυτού (ΕιρΠατρών 3,4/2011 ΤΝΠΝομος). Κατά το άρθρο 9 παρ. 2 Ν. 3869/2010, η ικανοποίηση της ένδικης ενέγγυας απαίτηση; του καθ' ου θα γίνει με καταβολές για τη διάσωση της κύριας κατοικίας του οφειλέτη και θα ανέλθει στο συνολικό ποσό που αντιστοιχεί στο 80% της αντικειμενικής της αξίας (ΕιρΠατρών 407/2013, Κρητικός, Ν. 3869/2010, έκδοση 2014, σελίδα 337, παρ. 51).Το υπόλοιπο του χρέους του αιτούντα μετά τις καταβολές της πενταετίας, ανέρχεται στο συνολικό ποσό των 77.786,04€ και είναι μεγαλύτερο του 80% της αντικειμενικής αξίας της κύριας κατοικίας του αιτούντα (65.110,50€X80%=) 52.088,40€ και επομένως, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, το χρέος θα ρυθμισθεί σε ποσό ίσο με το ποσό αυτό του 80%, απαλλασσομένου του υπολοίπου των χρεών του με την τήρηση της ρύθμισης. Το καταβλητέο από, τον αιτούντα ανωτέρω ποσό των 52.088,40 ευρώ, θα καλυφθεί με καταβολές ύψους 289,38 ευρώ το μήνα και για χρονικό διάστημα 180 μηνών (15 ετών), εντόκως, χωρίς ανατοκισμό με σταθερό επιτόκιο, το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου για ανάλογη της ρύθμισης περίοδο, όπως ομοίως προκύπτει από το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδας (άρθρο 9 παρ. 2 όπως τροποποιήθηκε με το με τα ν. 3996/2011 άρθρο 85). Η αποπληρωμή του ποσού αυτού από τον αιτούντα, θα ξεκινήσει μετά την πάροδο πέντε ετών από τη δημοσίευση της απόφασης αυτής, επειδή κρίνεται ότι πρέπει να παρασχεθεί στον αιτούντα αντίστοιχη περίοδο χάριτος. Ως προς την υπόλοιπη απαίτηση του πιστωτή κατά το μέρος, που αυτή δεν καλύπτεται από τις επί μία πενταετία μηνιαίες καταβολές, που προαναφέρθηκαν μετά και την εξόφληση του ποσού των 52.088,40€ (του 80% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου-κύριας κατοικίας του αιτούντα), δεν μπορεί ναικανοποιηθεί και συνεπώς ως προς αυτό το υπόλοιπο οφειλής απαλλάσσεται ο αιτών. Κατά συνέπεια η ένδικη αίτηση θα πρέπει να γίνει και κατ' ουσία δεκτή και να ρυθμιστούν τα χρέη του αιτούντα, σύμφωνα με τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό, απορριπτομένης της ενστάσεως του καθ' ου περί καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος, ως αβασίμου. Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 8 παρ.6 του Ν.3869/2010.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δικάζει κατ' αντιμωλία των διαδίκων.Δέχεται την αίτηση.Καθορίζει τις μηνιαίες καταβολές του αιτούντα προς το καθ' ον πιστωτή επί μια πενταετία στο ποσό των εκατό (100 €) ευρώ, οι δε δόσεις θα καταβάλλονται μέσα εις το πρώτο δεκαήμερο κάθε μήνα, αρχής γενομένης από τον πρώτο μήνα μετά τη δημοσίευση της απόφασης.Εξαιρεί από την εκποίηση την κύρια κατοικία του αιτούντα πού αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσας, Καθορίζει το καταβλητέο από τον αιτούντα στο καθ' ον, συνολικό ποσό για τη διάσωση της κύριας κατοικίας του σε 52.088,40 ευρώ, το οποίο και θα καλυφθεί με μηνιαίες καταβολές στον ανωτέρω πιστωτή ύψους 289,38 ευρώ προς εξόφληση μέρους της εμπραγμάτως ασφαλισμένης απαιτήσεως του πιστωτή αυτού, και για χρονικό διάστημα 180 μηνών (15 ετών) που θα αρχίσουν να καταβάλλονται την 1η ημέρα του πρώτου μήνα μετά την παρέλευση της πενταετίας και θα γίνονται μέσα στο πρώτο δεκαήμερο κάθε μήνα, εντόκως, χωρίς ανατοκισμό με σταθερό επιτόκιο, το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου για ανάλογη της ρύθμισης περίοδο, όπως ομοίως προκύπτει από το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδας. -

Κρίθηκε, αποφασίστηκε και δημοσιεύθηκε στην Αθήνα στις 11 Μαϊου 2015, σε έκτακτη και δημόσια στο ακροατήριό του συνεδρίαση

Ο ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΗΣ                 Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ  

Αλλαγές στο νόμο περί υπεχρεωμένων νοικοκυριών: Εκκρεμείς αιτήσεις

Το παρόν κείμενο αποτελεί τμήμα επιστολής που εστάλη σε όλους τους εντολείς μου, στις 25 Αυγούστου 2015: 

"Γνωστοποιώ τις τελευταίες αλλαγές που έλαβαν χώρα στο νόμο 3869/2010, μέσω του Μνημόνιου ΙΙΙ, και οι οποίες ισχύουν από τις 19.08.2015. Ταυτόχρονα σας αναφέρω το τί προβλέπεται για τις εκκρεμείς αιτήσεις και τη διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθηθεί. Κάντε τον κόπο και ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΜΕ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΟΧΗ το σύνολο του κειμένου που ακολουθεί. 

Εισαγωγή

Η επιστολή αυτή έχει χαρακτήρα γνωστοποίησης των αλλαγών και των επόμενων βημάτων σε υποθέσεις δικαστικής ρύθμισης οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων. ΔΕΝ αποτελεί νομική συμβουλή. Το πλήθος των αλλαγών, οι «γραφειοκρατικές» διαδικασίες που έχουν προβλεφθεί καθώς και η ανάγκη αναλυτικής παράθεσης των αλλαγών και μεταβατικών διατάξεων με οδηγεί στην ανάγκη να κοινοποιήσω την επιστολή αυτή.

Ο κάθε εντολέας μου, έτσι, έχει τη δυνατότητα να τη μελετήσει, ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ –ΟΛΟΚΛΗΡΗ- ΜΕ ΠΡΟΣΟΧΗ, και να καταλήξει στα συμπεράσματά του. Προσπαθώ, το κείμενο που ακολουθεί να είναι όσο το δυνατό εκλαϊκευμένο, δίχως νομική ορολογία, και με παράθεση «λίστας ενεργειών και προθεσμιών» αλλά και κόστους, ώστε να γίνει ευκολότερα αντιληπτό το περιεχόμενό του. 

Σαφώς και έπειτα θα μπορούμε να συζητήσουμε είτε τηλεφωνικά/ηλεκτρονικά είτε εκ του σύνεγγυς για τις απορίες σας. Άλλωστε, θα πρέπει να συνομιλήσουμε με άπαντες από εσάς, ώστε να προσκομίσετε τα έγγραφα που αναφέρω παρακάτω πως πρέπει -ΜΕ «ΠΟΙΝΗ» ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ της αίτησης- να κατατεθούν.

Αλλαγές προς το θετικότερο

Οι αλλαγές είναι προς το θετικότερο ως προς δύο σημεία: Α’ υπαγωγή στη δικαστική ρύθμιση και οφειλών προς το Δημόσιο (βλ. εφορία –όχι όμως ΦΠΑ-, ασφαλιστικά ταμεία, δήμοι/περιφέρειες)· Β’ συντόμευση των διαδικασιών ώστε να καθίσταται υποχρεωτικός ο ορισμός νέας ημερομηνίας εκδίκασης, όλων των αιτήσεων που η εκδίκασή τους έχει οριστεί μετά 3 έτη, ήτοι μετά τις 18.08.2018. 

Ως προς τη με αρ. Α’ αλλαγή, όσοι τυχόν επιθυμείτε να εντάξετε στη ρύθμιση τέτοιου είδους οφειλές θα πρέπει να προβείτε σε κατάθεση δήλωσης περί παραίτησης από το δικόγραφο της εκκρεμούς αίτησης και επανακατέθεση νέας αίτησης με συμπερίληψη -στις οφειλές και στον προτεινόμενο συμβιβασμό- των χρεών προς το δημόσιο. Ισχύει, ασφαλώς, ό,τι έχουμε πει σχετικά με την τυχόν εμπορική ιδιότητα του αιτούντα, ότι δηλαδή για να υπαχθεί στη ρύθμιση θα πρέπει να έχει παύσει τις πληρωμές του μετά τη διακοπή λειτουργίας στο μητρώο της οικείας ΔΟΥ. Εξαίρεση εξακολουθούν να αποτελούν οι μικροέμποροι και οι αυτοαπασχολούμενοι-ελεύθεροι επαγγελματίας, για τους οποίους δεν απαιτείται διακοπή της δραστηριότητάς τους. 

Προσοχή, για όποιον γνωστό/φίλο/συγγενή σας συζητάτε παρόμοια θέματα, θα πρέπει να τονίσω πως αφενός δεν ρυθμίζονται οφειλές που έχουν να κάνουν αποκλειστικά με δημόσιο, αλλά αντίθετα απαιτείται η ύπαρξη έστω κάποιας ιδιωτικής οφειλής (στην τελευταία περίπτωση, μπορούμε να «δημιουργήσουμε» ιδιωτικό χρέος μέσω αξιογράφων προς άτομα απολύτου εμπιστοσύνης και λήξης 2 έτη πριν), αφετέρου που δεν έχουν αναληφθεί το τελευταίο έτος από την κατάθεση της αίτησης (π.χ. εκτός ρύθμισης ο φόρος του 2015, εντός αυτός του 2014).

Ως προς τη με αρ. Β’ αλλαγή, σε όλους όσων οι υποθέσεις εκκρεμούν προς εκδίκαση μετά τις 19.08.2015 παρέχεται η δυνατότητα, εντός τεσσάρων μηνών (έως τις 19.12.2015) να επανακαταθέσουν ατελώς –δηλαδή δίχως προσκόμιση γραμματίου προείσπραξης- κλήση με αίτημα τον ορισμό δικασίμου έως τις 19.08.2018. 

Πλεονέκτημα αποτελεί το ότι μπορεί να επιτευχθεί ορισμός ημερομηνίας που εξυπηρετεί τις ανάγκες της υπόθεσης (μακρινή  ή κοντινή/ημερομηνία που δε θα συμπίπτει με άλλες σας εργασίες/υποχρεώσεις κλπ)· μειονέκτημα το σχετικό κόστος της διαδικασίας. 

Αφήνω στην κρίση του καθενός εντολέα να αποφασίσει για τον επαναπροσδιορισμό με δική του πρωτοβουλία ή αυτεπαγγέλτως από τη γραμματεία του δικαστηρίου, κατά τον τρόπο που περιγράφεται παρακάτω. 

Όλοι όσοι δεν επιθυμείτε τον επαναπροσδιορισμό με πρωτοβουλία σας, εναπόκειται στη γραμματεία του εκάστοτε ειρηνοδικείου, μετά το πέρας των τεσσάρων μηνών, ήτοι μετά τις 19.12.2015, να προβαίνει σε αυτεπάγγελτο επαναπροσδιορισμό όλων των υποθέσεων· οι νέες δικάσιμοι θα προσδιορίζονται εντός τριετίας και η σειρά τους θα κρίνεται αναλόγως κριτηρίων (άγνωστα ακόμα αφού θα εκδοθεί σχετική υπουργική απόφαση) που θα ελέγχει η γραμματεία του δικαστηρίου. Θα αναρτώνται σε πίνακα ανακοινώσεων, όπου όλοι οι διάδικοι θα μπορούν να λάβουν γνώση των νέων ημερομηνιών. 

Καμία παρέμβαση –επομένως σε καμιά δαπάνη δεν υποβάλλεται – δεν έχει ο διάδικος στη διαδικασία επαναπροσδιορισμού. Η γνωστοποίηση των διαδίκων –βλ. των πληρεξουσίων τους δικηγόρων- θα γίνεται με κάθε πρόσφορο μέσο από τις γραμματείες (τηλεφωνικά, φαξ, email κλπ). Είναι προαιρετική η επίδοση της νέας δικασίμου με δικαστικό επιμελητή. 

Ισχύουν, αντίστροφα όμως, τα παραπάνω πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. 

Εφιστώ την προσοχή στις υποθέσεις εκείνων των εντολέων, οι οποίες έχουν ορισμό επανασυζήτησης του αιτήματος προσωρινής διαταγής. Οι προσωρινές διαταγές δεν πρέπει να συγχέονται με τη διαδικασία της κύριας αίτησης, η οποία περιγράφηκε ανωτέρω. Επανασυζητούνται στις ορισθείσες δικασίμους τους. Ασφαλώς και αν η προσωρινή διαταγή έχει επαναπροσδιοριστεί για μετά τον Αύγουστο του 2018, δε θα εκδικαστεί αφού θα έχει προηγηθεί η συζήτηση της κύριας αίτησης. Επίσης, ασφαλώς και αν η επανασυζήτηση της κύριας αίτηση οριστεί πριν την επανασυζήτηση προσωρινής διαταγής, η τελευταία παρέλκει και άρα δε συζητείται.

Τέλος, ως προς τα αιτήματα αναβολής: ο νόμος δε διευκρινίζει το πότε θα συζητούνται οι υποθέσεις μετά από αναβολή της ορισθείσας δικασίμου. Ο νόμος προβλέπει πως η επανασυζήτηση ορίζεται εντός της τριετίας. Αυτό που αναμένω να συμβεί, με το τυχόν αίτημα αναβολής, είναι να προσδιορίζεται η συζήτηση της κύριας αίτησης για μετ’ αναβολή δικάσιμο πολύ πολύ πέραν της τριετίας. Δεν διευκρινίζεται το τι θα ισχύει με τις προσωρινές διαταγές σε περίπτωση αναβολής της αίτησης· πιθανότερο, να εξακολουθεί να ισχύει η πρόβλεψη της ισχύος τους έως την έκδοση απόφασης επί της κύριας αίτησης. 

Πιθανά κενά στην προστασία της πρώτης κατοικίας 

Η πρώτη κατοικία εξακολουθεί να προστατεύεται. Όμως θεσπίζονται κριτήρια για την απαλλαγή της από τη ρευστοποίηση. 

Τα κριτήρια αυτά είναι: η αντικειμενική αξία της (ως τώρα το όρια ανέρχεται σε 350.000 € για τον άγαμο), το συνολικό ύψος των οφειλών καθώς και το μικτό μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα του αιτούντα. Το ύψος του ποσού για έκαστο των κριτηρίων θα διευκρινιστεί με υπουργική απόφαση που θα (άγνωστο πότε) εκδοθεί. Στην περίπτωση που τα όρια θα είναι υπέρ το δέον χαμηλά, υπάρχει ο φόβος μήπως οδηγηθούμε σε καταστάσεις που θα οδηγούν σε μη προστασία της πρώτης κατοικίας. Αν τα όρια είναι χαμηλά, τότε η συγκεκριμένη αλλαγή κρίνεται δυσμενής, ειδάλλως δε θα επηρεάσει –παρά ελάχιστες- υποθέσεις και σίγουρα καμία από όσες εγώ έχω χειριστεί (η αντικειμενική αξία κατοικίας άνω τον 350.000 €, για τον άγαμο, αφορά ακίνητα πολλών ορόφων και τ.μ. κείμενα σε οικόπεδα πολυτελέστατων περιοχών των Βορείων Προαστίων της Αττικής).  

Δυστυχώς δε γίνεται ξεκάθαρο το τι συμβαίνει με την προστασία της πρώτης κατοικίας στις εκκρεμείς αιτήσεις. Δεν υπάρχει πρόβλεψη στο νόμο (κατά τα αντίστοιχα στην παρακάτω ενότητα). Το σίγουρο είναι πως έως ότου εκδοθούν οι υπουργικές αποφάσεις που θα καθορίζουν τα όρια για την προστασία της πρώτης κατοικίας, ισχύει ό,τι και σήμερα. Δηλαδή μόνο η προϋπόθεση της αντικειμενικής αξίας της πρώτης κατοικίας που πρέπει να ανέρχεται σε έως και 350.000 € για τον άγαμο. 

Μεταβατικές διατάξεις για εκκρεμείς αιτήσεις

Τα παραπάνω ίσως δεν αφορούν κάποιους από εσάς, ιδίως όσοι εκκρεμούν οι αιτήσεις σε επαρχιακά ειρηνοδικεία με ορισθείσες δικασίμους έως και τις 19.08.2018. Όμως ΟΛΟΥΣ ΑΦΟΡΑ η υποχρέωση ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗΣ του φακέλου της δικογραφίας.

Συγκεκριμένα, εντός αποκλειστικής προθεσμίας έξι (6) μηνών, δηλαδή έως τις 19.02.2016, άπαντες οι αιτούντες θα πρέπει να προσκομίσουν έγγραφα που θα γνωστοποιούν στις τυχόν μεταβολές στην προσωπική-οικονομική-περιουσιακή τους κατάσταση. Προβλέπεται πως, όποιος δεν επικαιροποιήσει το φάκελο της υπόθεσής του έχει ΠΑΡΑΒΕΙ ΤΟ ΚΑΘΗΚΟΝ ΑΛΗΘΕΙΑΣ με συνέπεια την ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΤΟΥ! 

Τα έγγραφα, προβλέπει ο νόμος, πως θα πρέπει να κατατεθούν στη γραμματεία του δικαστηρίου. Όπως αντιλαμβάνεται κανείς εύκολα, οι γραμματείες θα κατακλειστούν από στοίβες εγγράφων, πολλά από τα οποία είναι δυστυχώς πιθανόν να χαθούν/αλλοιωθούν/θεωρηθούν εκπρόθεσμα/ουδέποτε παραληφθέντα. Για το λόγο αυτό ΣΥΝΙΣΤΩ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΥΠΟΜΝΗΜΑΤΟΣ-ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ώστε να λαμβάνεται αριθμός και ημερομηνία κατάθεσης. Κατά τον τρόπο αυτό ουδείς –πιστωτής ή δικαστής- θα μπορεί να αρνηθεί ότι επικαιροποιήθηκε ο φάκελος του αιτούντα. 

Παραθέτω ακολούθως τα έγγραφα που απαιτούνται για την κατάθεση νέων αιτήσεων. Ως και σήμερα δεν έχει διευκρινιστεί –άγνωστο το πότε- αν τα ίδια έγγραφα αφορούν και την επικαιροποίηση των φακέλων.. 

Πιθανολογώ, χωρίς να μπορέσω να εκφράσω αυτή τη στιγμή βεβαιότητα, πως τα απολύτως απαραίτητα έγγραφα είναι τα: 

                           i.         Εκκαθαριστικά ΔΟΥ 2013-2015.

                         ii.         Εκκαθαριστικό μισθοδοσίας/ενημερωτικό σύνταξης ή επιδόματος.

                       iii.         Εκκαθαριστικό ΕΝΦΙΑ περί της αντικειμενικής αξίας ακινήτων. 

                         iv.         Ε9 2015.

                           v.         Βεβαιώσεις ΟΑΕΔ περί ανεργίας. 

                         vi.         Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης. 

                       vii.         Έγγραφα σχετικά με τυχόν θέματα υγείας. 

Αν, κατά την εφαρμογή των νέων διατάξεων οριστεί –λ.χ. νομολογιακά, αρθρογραφία στο νομικό τύπο, σεμινάρια/συνέδρια κλπ- πως τα έγγραφα της επικαιροποίησης είναι ίδια με τα έγγραφα που απαιτούνται για την κατάθεση των νέων αιτήσεων, τότε τα τελευταία έχουν ως ακολούθως:

α) αντίγραφο του Δελτίου Αστυνομικής Ταυτότητας 

β) πρόσφατο πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης. 

γ) Ε1 των τελευταίων τριών (οικονομικών) ετών. 

δ) εκκαθαριστικά σημειώματα των τελευταίων τριών (οικονομικών) ετών. 

ε) τελευταίο Ε9. 

στ) τυχόν καταστάσεις μισθοδοσίας ή εκκαθαριστικούς λογαριασμούς συντάξεων ή βεβαίωση ανεργίας του ΟΑΕΔ. 

ζ) τυχόν αντίγραφα αδειών κυκλοφορίας τροχοφόρων (σ.σ. στα εκκαθαριστικά αναγράφονται μόνοι οι αρ. κυκλοφορίας των ΙΧΕ αυτοκινήτων. Επαγγελματικά ή αγροτικά οχήματα δεν αναγράφονται, οπότε, αν κάποιος επιθυμεί να «κρύψει» την ύπαρξη τέτοιων οχημάτων διευκολύνεται, έχοντας αυτός όμως πάντα κατά νου ότι σε τυχόν διασταύρωση στοιχείων –λ.χ. από δ/νση μεταφορών, ΚΤΕΟ, ασφαλιστικές εταιρίες θυγατρικές των τραπεζών- οι πιστωτές δύνανται να εντοπίσουν τα οχήματα, και άρα να υπάρξει παραβίαση καθήκοντος αληθείας με κίνδυνο απόρριψης της αίτησής του). 

η) βεβαιώσεις οφειλών των πιστωτών (βλ. παρακάτω για την αναγκαιότητα προσκόμισής τους)

θ) αντίγραφα των δανειακών συμβάσεων (βλ. παρακάτω για τη χρέωση που επιβάλουν οι τράπεζες αν αναζητηθούν από το αρχείο τους· ελέγξτε το προσωπικό σας αρχείο). 

ι) (τυχόν) καταγγελίες των δανειακών συμβάσεων 

ια) τίτλους ιδιοκτησίας των ακινήτων της περιουσίας του οφειλέτη και πιστοποιητικό μεταγραφής τους

ιβ) πιστοποιητικό βαρών από Υποθηκοφυλακείο/Κτηματολογικό Γραφείο σε περίπτωση προσημείωσης/υποθήκης/κατάσχεσης ακινήτου. 

ιγ) αντίγραφο ποινικού Μητρώου γενικής χρήσης (κατ’ άρθρο 575 ΚΠΔ) από το οποίο να προκύπτει η μη καταδίκη του αιτούντος για οικονομικό ή φορολογικό αδίκημα σε βαθμό κακουργήματος (ιδίως η μη απόδοση ΦΠΑ και ασφαλιστικών εισφορών). 

ιδ) σε περίπτωση προηγούμενης άσκησης εμπορικής δραστηριότητας, βεβαίωση διακοπής εργασιών από την αρμόδια Δ.Ο.Υ. (προκειμένου να διαπιστώνεται η έλλειψη πτωχευτικής ικανότητας του αιτούντος). 

ιε) υπεύθυνη δήλωση για πληρότητα και ορθότητα καταστάσεων περιουσίας και μεταβιβάσεων

 ιστ) Φύλλο υπολογισμού αντικειμενικής αξίας της κύριας κατοικίας του οφειλέτη (από συμβολαιογράφο, με υπολογιζόμενο κόστος μεταξύ 25-50 € ανά ακίνητο). 

Σε περίπτωση έγγαμου αιτούντα, τα παραπάνω έγγραφα προσκομίζονται και για τον/την σύζυγο, όπως επίσης και σε περίπτωση ανήλικων τέκνων με περιουσία. 

Από την υποχρέωσης προσκόμισης των ανωτέρω εγγράφων, φρονώ πως πρέπει να εξαιρεθούν οι βεβαιώσεις οφειλών αφού αυτές έχουν ήδη κατατεθεί και οι τράπεζες συχνά αρνούνται να χορηγήσουν νέες· αν με την ένδικη αίτηση έχουμε επιφυλαχθεί να προσκομίσουμε αναλυτικές βεβαιώσεις οφειλών και δεν τις έχουμε προσκομίσει, τότε αυτές πρέπει οπωσδήποτε να κατατεθούν. Ελέγξτε, παρακαλώ, και εσείς οπωσδήποτε το αρχείο σας, καθώς ό,τι έγγραφα μου προσκομίζετε σας τα δίνω σε αντίγραφα. Οι δανειακές συμβάσεις (ελέγξτε το αρχείο σας, καθώς οι τράπεζες χρεώνουν τη χορήγηση αντιγράφων τους), οι εξώδικες καταγγελίες, οι διαταγές πληρωμής, τα πληροφοριακά σημειώματα ΔΕΝ αποτελούν αναλυτικές βεβαιώσεις οφειλών· συνεπώς τα ευθύς παραπάνω αναφερόμενα πρέπει να προσκομιστούν. 

Συνιστώ, άπαντες να συγκεντρώσουν τα έγγραφα που παραθέτω παραπάνω στην 2^η ενότητα (δλδ. α-ιστ)· σε εξαιρετική περίπτωση αδυναμίας προς τούτο, τουλάχιστον αυτά της 1^ης ενότητας (δλδ i-vii). Όσοι επιθυμούν την κατάθεση νέας αίτησης, είναι υποχρεωτική η προσκόμιση των εγγράφων της 2^ης ενότητας (δλδ α-ιστ).

Όλοι οι εντολείς, των οποίων οι υποθέσεις πρόκειται να εκδικαστούν έως τις 19.02.2016 ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ κατάθεσης υπομνήματος. Όμως στην εκδίκαση και συζήτηση της αίτησής τους θα πρέπει, μαζί με τις Προτάσεις και τα σχετικά έγγραφα, να κατατεθούν τα παραπάνω. Όμως, εάν αναβληθεί η εκδίκαση των υποθέσεών τους για μετά τις 19.02.2016, τότε θα πρέπει ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ να επικαιροποιηθεί ο φάκελός τους.

Συμπεράσματα

Παρότι «μνημονιακά» επιβαλλόμενες, οι αλλαγές στο Ν.3869/2010 κρίνεται πως κινούνται σε θετική κατεύθυνση. Ωστόσο, οι νέες υποχρεώσεις του κάθε αιτούντα είναι σημαντικές και ΔΕ ΘΑ ΠΡΈΠΕΙ ΚΑΝΕΊΣ ΝΑ ΠΑΡΑΛΕΊΨΕΙ να επικαιροποιήσει τα έγγραφα της δικογραφίας του".